Ukraine và quyền lực nhân dân
Chân lý - Quyền lực tối thượng thuộc về nhân dân
“Nền độc tài đã sụp đổ” Bà Tymoshenko (cựu Thủ tướng Ukraina) nói, sau khi rời nhà tù.
Kể từ cuối tháng 11/2013. Hơn bốn tháng kiên trì đoàn kết trong giá lạnh
khắc nghiệt của mùa đông, chịu đựng đủ các kiểu đàn áp với hàng trăm
người chết, ba trăm bị thương, người dân biểu tình tại Quảng trường Độc
lập thủ đô Kiev, Ukraina, cuối cùng đã làm tan chảy tảng băng tuyết
“Viktor Yanukovych” (tổng thống đương nhiệm) khi Ông Yanukovych đã bị
Quốc hội Ukraina thông qua bỏ phiếu bãi bỏ tư cách tổng thống vào ngày
22 tháng 2 với 328 trên 340 phiếu thuận, Quốc hội Ukraina cũng bỏ phiếu
trả tự do ngay tức thời cho lãnh tụ đối lập đang bị bỏ tù là cựu Thủ
tướng Bà Yulia Tymoshenko vì bản án chính trị 7 năm với tội danh “lợi dụng quyền tự do dân chủ để chống phá nhà nước”. (Tương tự như điều 88-BLHS của nhà nước CHXHCN/VN)
Khởi điểm xuất phát từ việc ông Yanukovych trước đó trong lộ trình gia
nhập Liên minh Châu Âu đã bất ngờ từ chối ký kết hiệp định liên kết giữa
Ukraina và EU (Ukraine–European Union Association Agreement) để quay
sang tìm sự trợ giúp từ phía Nga hầu nhận được khoản viện trợ tài chính
lên tới 15 tỉ USD cũng như kết hợp quan hệ chặt chẽ hơn với nước Nga,
nhưng công luận Ukraina cho rằng tiềm ẩn nguyên nhân sâu xa âm ỉ từ
trước, khi ông Yanukovych là lãnh đạo đảng đối lập lúc ra tranh cử tổng
thống, ông Yanukovych đã vượt qua vòng 1 trong cuộc bầu cử tổng thống
năm 2010, tranh cử với Bà Tymoshenko. Trong vòng hai, Ông Yanukovych đã
thắng cử với tỷ lệ sít sao 48,95% phiếu bầu so với tỷ lệ 45,47% bầu cho
Bà Tymoshenko mà dư âm của nó là có sự gian lận không trung thực, tiếp
theo vào ngày 11 tháng 10 năm 2011, sau khi ông Yanukovych lên đảm nhiệm
chức vụ tổng thống, một toà án Ukraina đã tuyên án Bà Tymoshenko bảy
năm tù, bà bị kết tội lạm dụng chức vụ trong vị trí thủ tướng khi tiến
hành giải quyết tranh chấp khí đốt với Nga vào năm 2009. Việc kết án này
bị Liên minh châu Âu và một số tổ chức nhân quyền quốc tế khác nhìn
nhận là do thúc đẩy bởi động cơ chính trị.
Gạt qua một bên những uẩn khúc quyền lực, người ta tự hỏi điều gì khiến
phần đông 45 triệu dân Ukraina đang giá rét tê cứng người trong mùa đông
nhưng dứt khoát lắt đầu từ chối khí đốt, mà nước Nga láng giềng chỉ cần
đưa tay mở vòi là tuôn chảy vào Ukraina kèm theo đó là khoản viện trợ
tài chính lên tới 15 tỉ USD!? so với EU chỉ mới hứa 2 tỷ USD sau khi gia
nhập.
Tự do Độc Lập và dân chủ - Đó là tiếng thét mà phóng viên các hãng thông
tấn quốc tế nghe được vang lên trong đoàn người biểu tình ở thủ đô
Kiev.
Lần theo quá khứ lịch sử, tính từ Cách mạng CS Nga năm 1917 và 16 tháng 7
năm 1990 Ngày nhà nước Ukraina tuyên bố Độc Lập có chủ quyền. Hơn 2/3
thế kỷ, Ukraina đã ngụp lặn trong biển khổ trầm luân với hàng triệu
người bỏ mạng dưới thời thống trị của CNXH cộng sản Nga mà chi tiết của
nó là cả một trường thiên sử liệu khổ ải tàn bạo đớn đau mà không một
người dân Ukraina nào không biết.
Hiện tại nước Nga đã vĩnh biệt CNCS, nhưng như con chim một lần bị tên
bắn, Nhân dân Ukraina giờ đây nhìn thấy cành cây cong vẫn cứ run rẩy dù
cành cây có điểm những nụ hồng.
Trên đường tháo chạy khỏi thủ đô Kiev ông Yanukovych hiện có mặt tại
Kharkiv, gần biên giới nước Nga tuyên bố cho rằng ông và CP của mình bị
cuộc nổi dậy bạo động chống lại, là điển hình của một “cuộc đảo chính” –
Nhưng ai đảo chính!? Đó là điều rất quan trọng mà ông cựu tổng thống
phải chứng minh với nhân dân nước mình và công luận quốc tế, khi mà hơn
40 nhà lập pháp thân Nga và chính ông đã từ bỏ vị trí điều hành đất nước
trốn chạy khỏi thủ đô. Trong khi toà nhà chính phủ trước đó các đơn vị
bảo vệ đã tự giả tán, phía cảnh sát đã không chấp hành lệnh đàn áp nhân
dân, đồng thời rút lui toàn bộ các khu vực trọng điểm trong thủ đô, còn
lực lượng vũ trang quân đội thì im lặng bất động.
Một vị tổng thống được dân cử và chính phủ của ông ta điều hành việc
nước dựa trên cảm tính cá nhân đầy mưu toan thủ đoạn không theo ý
nguyện, lòng dân, bị nhân dân dùng quyền lực tập thể chủ nhân đất nước
của chính mình lật đổ thì đó có gọi là “một cuộc đảo chính” bất hợp
pháp!?
Không hề chút nào, mà tất yếu phải gọi “Đó là quyền lực nhân dân” -
một quyền lực tối thượng quan trọng nhất trong một quốc gia tự do văn
minh dân chủ, mà tại Việt Nam đảng CS đang khủng bố tước đoạt quyền này
từ người dân bằng tội danh “lợi dụng quyền tự do dân chủ để chống phá nhà nước” ở điều 258-BLHS của nhà nước CSVN .
Obama ở xa còn Nga ở gần
Nguyễn Giang
bbcvietnamese.com
Hơn một tuần qua, đợt
bạo lực “tồi tệ nhất châu Âu kể từ cuộc chiến Balkans” đang
diễn ra ở Kiev chiếm trọn nhiều mặt báo quốc tế.
'Xin đừng lấy tôi', người Ukraine ôm bí ngô theo phong tục trả quà đính hôn tới Sứ quán Nga
Bức tranh Ukraine cũng không phải chỉ có hai màu đen trắng.
Không thể nói phiến diện rằng phe biểu tình thì tốt, chính phủ thì xấu, châu Âu hay Hoa Kỳ luôn đúng và Nga thì sai bởi còn có nhiều yếu tố lịch sử, địa lý và dân tộc đan xen trong chuyện Ukraine.
Trên thực tế biểu tình ở Ukraine chỉ là sự bùng phát ra ngoài của xung khắc nội bộ ở một xã hội đang đứng ở ngã ba đường.
Giới trẻ và người dân phía Tây Ukraine hướng về EU, Hoa Kỳ nhưng láng giềng sát nách họ lại là Nga.
Di sản của quá khứ cũng đang tiếp tục tác động đến tâm tư người dân ở quốc gia 45 triệu dân, thu nhập trên 3000 USD đầu người một năm này và thể hiện ra trong các đợt biểu tình.
Địa chính trị Ukraine
Mario Platero viết trên một tờ báo ÝIl Sole-24 Ore, đã mô tả chính xác câu chuyện Ukraine như sau:"Với ông Obama và một nước Mỹ mệt mỏi năm 2014, Ukraine chỉ là một vấn đề xa xôi "
Cấm vận, một phương thức từng hữu hiệu với các nền kinh tế khép kín, có thể chỉ đẩy Ukraine nghiêng về phía Nga.
Trong khi châu Âu thông qua cấm vận, Hoa Kỳ đã kiềm chế hơn và như các tiết lộ từ điện đàm ngoại giao của Mỹ, chính quyền Obama cũng không rõ ràng về chuyện ủng hộ ai trong phe đối lập.
Thái độ của người Mỹ là hoàn toàn dễ hiểu.
Rút kinh nghiệm từ chiến tranh cựu Bosnia và Kosovo, không phải cuộc can thiệp nào của Hoa Kỳ vào châu Âu gần đây cũng để lại ấn tượng tốt với tất cả.
Mặt khác, quan hệ với Moscow vẫn luôn có tầm chiến lược hơn vùng Đông Âu và dù muốn dính líu, các quốc gia bên ngoài cũng không thể thay đổi các di sản lịch sử có từ lâu của khu vực ngoại vi nước Nga.
Lịch sử còn tác động
Dù Ukraine đã độc lập được hơn 20 năm, các dấu ấn lịch sử vẫn còn sâu đậm trong tâm trí người dân và có ảnh hưởng đến suy nghĩ của phe đối lập vốn luôn e ngại về tác động của Moscow.
Nạn đói thời Stalin năm 1934 làm chết hàng triệu nông dân Ukraine
Nhưng vựa lúa mì Ukraine cũng là nơi xảy ra cuộc đấu tranh gay gắt giữa phái cộng sản và phe dân tộc chủ nghĩa Ukraine, dẫn đến các đợt trấn áp đẫm máu của Stalin với phú nông, địa chủ Ukraine.
Nạn đói thời cộng sản do chính sách tịch thu lúa mì và khoai tây làm hàng triệu người dân Ukraine thiệt mạng.
30 năm đàn áp liên tục của Stalin để làm chủ Ukraine để lại dấu ấn sâu đậm tới mức nhiều người ủng hộ phe đối lập tại Kiev nay vẫn tin rằng nếu thua cuộc ở Quảng trường Maidan, họ sẽ bị công an đến nhà lôi đi vào lúc nửa đêm như chuyện xảy ra trong thập niên 1930.
Có một sự hiểu lầm rằng dân tộc Ukraine chia làm hai khu vực ngôn ngữ tiếng Ukraine ở phía Tây và tiếng Nga ở phía Đông.
Trên thực tế, đa số người dân phía Đông chính là người Nga hoặc con cháu họ được Liên Xô đưa vào Cộng hòa Xô Viết Ukraine và tất nhiên họ không thể nào ủng hộ chủ nghĩa dân tộc Ukraine như những người dân Ukraine chính gốc ở phía Tây.
Nhiều người vẫn nghĩ chủ nghĩa cộng sản tan rã ở Nga vì chính biến tại Moscow năm 1991 và cuộc đấu đá Yeltsin-Gorbachev nhưng thực ra cuộc bỏ phiếu độc lập của Ukraine tháng 12 năm đó mới là yếu tố quyết định xóa sổ Liên Xô về mặt biên giới.
Hơn 90% người Ukraine khi đó đã bỏ phiếu chọn con đường độc lập khỏi Moscow.
Ngày nay, người dân phía Đông có nhiều cảm tình với Nga nhưng người phía Tây tiếp tục nghi ngờ chủ nghĩa Đại Nga và muốn đi về hướng khác.
Thời gian độc lập cũng quá ngắn, chưa đủ để gắn kết quốc gia và chỉ có thế hệ lãnh đạo gốc Liên Xô đầu tiên như Tổng thống Leonid Kravchuk còn khả năng dung hòa hai xu thế và nói chuyện được cả với châu Âu lẫn Moscow.
Sau Cách mạng Cam 2004, các nhân vật chính trị Ukraine đều mang đầu óc khá bè phái, chỉ dựa vào một nhóm ủng hộ cụ thể mà thiếu khả năng liên kết cả nước.
Chạm vào truyền thống
Những người nói tiếng Nga ở Ukraine tiếp tục tôn thờ Stalin
Ông đã phạm một sai lầm nghiêm trọng khi nhấn mạnh xung khắc vùng miền qua động tác bác bỏ một hiệp định liên kết với EU và nhận các khoản trợ giúp từ Moscow khiến phe đối lập cáo buộc ông là phản quốc.
Với Moscow, Ukraine không chỉ là vùng đất lập quốc - người Nga tin rằng tổ tiên họ đến từ vùng Kiev - mà còn đóng vai trò hàng đầu trong dự án Phục hưng không gian Liên Xô cũ của ông Putin hiện nay.
Nhưng biến động tại Ukraine đặt câu hỏi về tương lai của kế hoạch mà Nga theo đuổi.
Với chính người Ukraine, có vẻ như trước mắt bất cứ một giải pháp chính trị nào cũng khó làm hài lòng các phe phái và dù có bầu cử mới, tình hình sẽ còn bất ổn.
Châu Âu đã có kinh nghiệm đau thương về xung khắc dân tộc vì lý do lịch sử.
Sau Chiến tranh Lạnh, giải pháp xóa nhòa các mâu thuẫn truyền thống là đưa tất cả các quốc gia và dân tộc vào dưới mái nhà chung châu Âu.
Quan chức cao cấp của EU sang Ukraine nhằm thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình
Trang web của Ủy hội châu Âu mới chỉ xác nhận Ukraine là “quốc gia đối tác ưu tiên” với mục tiêu hướng tới “liên kết kinh tế và chính trị” thân thiết hơn.
Trong khi đó, sự ủng hộ của Hoa Kỳ cũng còn rất chung chung và nước Nga thì sẽ mãi mãi ở bên cạnh, thậm chí ở cả bên trong Ukraine.
Câu hỏi làm sao thoát khỏi ràng buộc của lịch sử và địa lý khiến chuyện Ukraine tiếp tục đáng quan tâm.
Đây cũng là vấn đề chung tạo nhiều gợi mở cho không ít các quốc gia khác.
Dinh thự xa hoa của tổng thống Ukraine
Nơi ở của tổng thống Ukraine mới bị phế truất Viktor Yanukovych, gồm những biệt thự lát đá cẩm thạch, sân golf và cả vườn thú, vừa được hé lộ cho tất cả mọi người.
 |
Kyiv Post dẫn lời những người hàng xóm cho biết những
chiếc trực thăng và xe quân sự tới khuôn viên dinh cơ Mezhyhyria vào
2h00 sáng 22/2, ngày ông Viktor Yanukovych bị Quốc hội Ukraine bỏ phiếu phế truất. Đây cũng là lần cuối họ nhìn thấy ông. Ảnh: Reuters
|
 |
Sau khi ông Yanukovych rời thủ đô đến miền đông Ukraine, phe biểu tình chiếm tòa nhà và cho công chúng, báo giới tham quan. Dinh
cơ nằm cách thủ đô Kiev khoảng 15 km về phía bắc, gồm những tòa biệt
thự lát đá hoa cương, nhà kính, bãi đáp trực thăng, nhà để xe lớn gồm
những chiếc xe quân sự Liên Xô. Ảnh: Reuters
|
 |
Một con ngựa đá khổng lồ trong khuôn viên dinh thự. Ảnh: Reuters
|
 |
Hàng nghìn người chớp lấy cơ hội tham quan khu dinh cơ rộng gần
1,4 km2, nơi trước đó chỉ vài giờ vẫn còn được lực lượng an ninh tinh
nhuệ canh gác cẩn mật. Ảnh: Reuters
|
